Największy skakun – opis gatunku, występowanie, ciekawostki

Za największego skakuna uznaje się Hyllus giganteus, lecz to jego nieco mniejszy, lecz równie imponujący krewniak – Hyllus diardi – jest najczęściej spotykanym w terrariach gigantem, którego samice potrafią przekraczać 2 cm długości ciała. To aktywny drapieżnik zdolny do polowania na ofiary większe od siebie. Poniżej znajdziesz szczegółowy opis tego azjatyckiego olbrzyma, od wyglądu i środowiska życia po wymagania hodowlane i rozród.

Systematyka i nazewnictwo

Hyllus diardi (Walckenaer, 1837) to przedstawiciel rodziny skakunowatych (Salticidae), podrodziny Plexippinae. W anglojęzycznej literaturze funkcjonuje pod nazwą Mangrove Heavy Jumping Spider, co bezpośrednio nawiązuje do jego preferowanego biotopu. W przeszłości gatunek opisywano także pod synonimami Hyllus janthinus (Thorell, 1895) oraz Hyllus lacertosus (Simon, 1899).

W handlu i wśród hobbystów często dochodzi do nieporozumień z bliźniaczym gatunkiem Hyllus giganteus. Mimo że oba pająki są do siebie zbliżone wyglądem, stanowią one odrębne gatunki i nie należy ich mylić. Zdarza się, że H. diardi bywa błędnie sprzedawany właśnie jako skakun olbrzymi, co warto mieć na uwadze przy zakupie. W obrębie gatunku wyróżnia się również podgatunek Hyllus diardi borneensis, opisany przez Thorella w 1892 roku.

Wygląd zewnętrzny

Hyllus diardi charakteryzuje się wyraźnie zaznaczonym dymorfizmem płciowym. Dorosłe samice mogą osiągać rozmiary ponad 2 cm, co czyni je jednymi z największych skakunów na świecie. Są masywne, silnie owłosione i mają okrągły głowotułów. Samce pozostają drobniejsze, smuklejsze, a ich głowotułów przybiera kształt bardziej spiczasty.

Ubarwienie samicy

Samica jest ubarwiona stosunkowo jasno – dominują odcienie żółtoszare. Na odwłoku znajdują się żółto-czarne wzory, których układ różni się w zależności od osobnika. Cechą charakterystyczną są włoski za drugą parą oczu, układające się w sposób przypominający rzęsy. W obrębie miotu można zaobserwować odstępstwa od typowego ubarwienia – niektóre samice są białe lub czerwone, choć nie stanowi to jeszcze osobno hodowanej odmiany barwnej.

Wygląd samca

Samiec prezentuje się znacznie bardziej kontrastowo. Głowotułów i odnóża są połyskująco czarne, natomiast odwłok przybiera opalizujący, zielony połysk. Pierwsza para odnóży jest wyraźnie dłuższa od pozostałych i służy mu nie tylko do poruszania się, ale i do rytualnych zalotów. W porównaniu do samicy samiec sprawia wrażenie mniej owłosionego i zdecydowanie bardziej filigranowego.

Młode osobniki

Młode skakuny tuż po wylęgu mają około 4 mm długości i są ubarwione jednolicie czarnoszaro. Proces wybarwiania się na typowe dla płci kolory rozpoczyna się u nich około piątego stadium larwalnego (L5). W początkowym okresie życia są one wyjątkowo delikatne i podatne na błędy w utrzymaniu wilgotności.

Występowanie i środowisko naturalne

Jest to gatunek typowo azjatycki. Jego zasięg rozciąga się od Indii, przez Mjanmę, Tajlandię i Laos, aż po Chiny i indonezyjską wyspę Jawę. W naturze zasiedla wilgotne zarośla i krzewy w bezpośrednim sąsiedztwie lasów namorzynowych. To właśnie stąd pochodzi jego angielska nazwa wskazująca na preferencję tego typu terenów.

Pająk ten wybiera miejsca o wysokim poziomie wilgotności powietrza, budując swoje gniazda na pewnej wysokości nad ziemią. Prowadzi dzienny, bardzo aktywny tryb życia, nieustannie patrolując swój rewir w poszukiwaniu pożywienia.

Tryb życia i zachowanie

Hyllus diardi uchodzi za pająka odważnego i bardzo żarłocznego. Jako drapieżnik polujący głównie za dnia, wykorzystuje swój doskonały wzrok do namierzania zdobyczy. Potrafi upolować ofiarę nawet większą od siebie, błyskawicznie paraliżując ją jadem. Nocą chroni się w kryjówce, którą stanowi gęsta oprzędowa rurka.

Zachowanie socjalne tego gatunku zaskakuje nawet doświadczonych hodowców. W przeciwieństwie do wielu pająków, H. diardi rzadko przejawia kanibalizm. Jeśli zapewni się odpowiednią przestrzeń i stały dostęp do pożywienia, bez przeszkód można trzymać kilka osobników w jednym terrarium. Często dzielą one wspólne gniazda, a agresja wewnątrzgatunkowa występuje u nich sporadycznie. Samice zazwyczaj są bardziej ruchliwe i nerwowe, podczas gdy samce pozostają nieco bardziej powściągliwe w swoich reakcjach.

Gatunek ten wyróżnia się na tle innych skakunowatych – nie tylko imponującymi rozmiarami, ale też wyjątkową tolerancją wobec współtowarzyszy, co czyni go unikatem wśród pająków aktywnych.

Hodowla w terrarium

Utrzymanie dorosłych osobników Hyllus diardi nie stanowi dużej trudności, jednak odchowanie młodych wymaga już pewnego doświadczenia. Wrażliwość maluchów na wahania parametrów sprawia, że gatunek ten polecany jest raczej osobom, które miały już styczność z bardziej wymagającymi bezkręgowcami. Poniżej przedstawiono optymalne warunki, jakie należy zapewnić tym pająkom.

Wielkość i typ pojemnika

Dla młodych osobników na wczesnych stadiach rozwojowych doskonale sprawdzą się niewielkie kliszówki. Dorosłe skakuny potrzebują już nieco więcej przestrzeni – minimalne wymiary terrarium dla jednego osobnika to 10 x 10 x 15 cm. Kluczowa jest orientacja pionowa zbiornika, ponieważ pająki te wykazują silny tigmotaksizm dodatni i budują swoje gniazda w najwyższych partiach pojemnika, zazwyczaj tuż przy suficie. Z tego powodu najlepiej wybierać modele otwierane od frontu, by nie niszczyć oprzędów podczas codziennej obsługi.

Dekoracje nie są obowiązkowe w przypadku maluchów – brak wystroju znacząco ułatwia karmienie i kontrolę stanu zdrowia. U dorosłych osobników warto jednak umieścić fragmenty gałęzi, korę dębu korkowego oraz sztuczne lub żywe rośliny, które posłużą za rusztowanie do budowy hamaka. Jako podłoże sprawdzi się torf kokosowy utrzymujący wilgoć lub czysty, biały ręcznik papierowy.

Temperatura i wilgotność

Do prawidłowego funkcjonowania tych tropikalnych bezkręgowców konieczne jest utrzymanie stabilnej temperatury. Optymalny przedział to 25-28°C. Pająki przeżyją co prawda spadki do 20°C czy nawet kilkunastu stopni, jednak szczególnie u młodych osobników takie wychłodzenie może szybko doprowadzić do zahamowania metabolizmu i śmierci. Dorosłe osobniki są bardziej tolerancyjne na okresowe wahania.

Wilgotność powietrza to parametr absolutnie krytyczny dla powodzenia hodowli. Powinna ona oscylować w granicach 60-80%. Utrzymuje się ją poprzez regularne, najlepiej codzienne zraszanie podłoża i ścianek terrarium. W przypadku świeżo wylęgniętych pajączków należy zachować szczególną ostrożność – zbyt duże krople wody mogą stać się dla nich śmiertelną pułapką. Młode zrasza się delikatną mgiełką z większej odległości, unikając tworzenia się na ściankach zbiornika dużych, spoistych kropel.

Krytycznym okresem w hodowli Hyllus diardi jest pierwsze kilka tygodni życia – zarówno przesuszenie, jak i nadmierne zalanie podłoża w szybkim tempie eliminuje młode pajączki.

Żywienie

Gatunek ten jest niewybredny i chętnie przyjmuje różnorodny pokarm. Podstawę diety stanowią standardowe owady karmowe. Młode skakuny karmi się głównie muszkami owocówkami (Drosophila hydei i D. melanogaster) oraz mszycami grochowymi. Dorosłe osobniki bez problemu radzą sobie z dorosłymi świerszczami bananowymi, domowymi czy karaczanami tureckimi.

Częstotliwość karmienia zależy od wieku. Dorosłe pająki wystarczy nakarmić raz na tydzień, podczas gdy młode wymagają podawania zdobyczy znacznie częściej ze względu na intensywny wzrost. Dobrą praktyką jest tak zwane „karmienie do oporu” – podajemy owady tak długo, aż pająk przestanie wykazywać zainteresowanie polowaniem. Najedzonego skakuna łatwo poznać po nabrzmiałym odwłoku, który jest wówczas nieco większy od głowotułowia. Zapewnienie odpowiedniej ilości pokarmu u osobników trzymanych w grupach skutecznie eliminuje ryzyko kanibalizmu.

Rozmnażanie

Rozmnażanie H. diardi nie należy do skomplikowanych, pod warunkiem posiadania dojrzałych płciowo osobników. Osiągają one dojrzałość po ostatnim, ósmym linieniu. Samce linieją po raz ostatni w wieku 6-8 miesięcy, natomiast samice potrzebują na to nieco więcej czasu – od 8 do 10 miesięcy. Proces kopulacji poprzedza widowiskowy taniec godowy. Samiec po dostrzeżeniu partnerki zaczyna ostrożnie się do niej zbliżać, wymachując przed sobą długą pierwszą parą nóg i uderzając odwłokiem o podłoże. Jeśli samica zaakceptuje zaloty, samiec wchodzi na nią i dochodzi do zaplemnienia. Choć kanibalizm podczas godów zdarza się rzadko, samica w każdej chwili może przerwać rytuał i odpędzić partnera.

Po udanym zaplemnieniu samica przystępuje do budowy kokonu, który umieszcza w swoim gnieździe. W jednym kokonie może znaleźć się od 20 do 60 żółtych jaj. Przez cały okres inkubacji samica nie opuszcza hamaka i pilnuje potomstwa. Po około dwóch tygodniach wylęgają się nimfy II, które po kolejnych czternastu dniach linieją do stadium L1.